Rek en herstel vastleggen voor sportkleding

‘Four-way stretch’ betekent doorgaans dat een stof zowel in de lengte als in de breedte rekt, maar de term zegt niets over hoever de stof rekt of hoe goed ze haar vorm terugkrijgt. Om rek en herstel voor sportkleding vast te leggen, noteert u welke stofrichting rond het lichaam loopt, hoeveel de stof rekt onder opgegeven omstandigheden en hoeveel ze herstelt nadat de kracht is weggenomen. Rek en herstel zijn afzonderlijke eigenschappen: ook bij een stof die gemakkelijk rekt, kan een legging bij de knie blijven uitzakken.

Het vertrekpunt is de activiteit en de pasvorm: kniebuigen in een legging, reiken in een aansluitende top of fietsen in een wielershirt. Voor een eerste aanvraag heeft u geen laboratoriumspecificatie nodig. Welke stoffen en constructies passen, kan Voyager Sportswear met u bespreken.

Maak rektermen concreet

‘Four-way stretch’ geeft doorgaans alleen aan dat een stof in lengte en breedte rekt, niet hoeveel ze rekt of hoe ze terugveert. Noem de richtingen daarom uitdrukkelijk, zeker als leveranciers de termen verschillend gebruiken.

‘150% rek’ is dubbelzinnig als niet duidelijk is of het een toename van 150% betekent of een eindlengte van 150% van de oorspronkelijke lengte. Vraag methode en berekening voordat u percentages vergelijkt.

Elastaan is één onderdeel van de stof

Elastaan, ook spandex genoemd, maakt een stof in een menging elastischer. Rek en herstel hangen niet alleen van het percentage af: ook garen, structuur en verwerking tellen mee. Sommige stoffen halen hun rek ook uit hun constructie of uit andere garentechnieken.

Beoordeel de gekozen stof nadat ze is bedrukt en behandeld zoals bij het onderhoud. Warmte, chemicaliën en herhaald gebruik kunnen materialen verschillend beïnvloeden. Welke verwerkingscondities geschikt zijn, hangt af van de stof zelf en het elastische garen. Ga er niet van uit dat sublimatie elke rekbare stof beschadigt, en evenmin dat een onbedrukt staal laat zien hoe het bedrukte kledingstuk zich gedraagt.

Beoordeel het complete kledingstuk

De richting van de patroondelen bepaalt hoe de rekrichtingen op het lichaam liggen. Naden, biezen, taille-elastiek, ritsen en bedrukte vlakken kunnen de beweging beperken, ook als de hoofdstof goed functioneert. Leg deze details vast in de constructiespecificatie.

Controleer bij leggings de tailleband afzonderlijk op verschuiven, omrollen en herstel. Kijk bij aansluitende tops naar de schouder- en armbewegingen die bij de sport horen. Knellen kan door de pasvorm, de weerstand van het materiaal of de constructie komen. Een andere stof is dus niet de enige mogelijke oplossing.

Plan een bruikbare samplebeoordeling

Noteer vóór het dragen de samplemaat en de kledingmaten die ertoe doen. Een geschikte proefpersoon voert dan de afgesproken bewegingen uit, en u controleert of de beweging wordt beperkt en hoe dekking, naden en comfort zijn. Na een vastgelegde rusttijd meet u dezelfde punten opnieuw en bekijkt u de plekken die kunnen uitzakken. Waar relevant herhaalt u dit na de afgesproken was- en droogbehandeling.

Houd beweging, duur, rusttijd en beoordelingscriteria bij alle samples gelijk. Een praktische draagproef helpt bij de ontwikkeling, maar vervangt geen laboratoriumuitslag. Heeft u een eis in cijfers, laat dan een laboratorium een methode kiezen die bij materiaal en toepassing past. ASTM D2594 gaat bijvoorbeeld over rekbare breisels met lage rekkracht en verwijst voor ondersteunende toepassingen naar methoden die daar beter bij passen.

Leg de keuze vast voor productie

De goedgekeurde specificatie noemt de stofreferentie, de richting van de patroondelen, de constructie en de rekeisen die gelden. Bewaar samplewaarnemingen en testgegevens bij die versie. Verandert het materiaal of het patroon, beoordeel dan opnieuw de pasvorm en functie die daardoor worden geraakt. De eerdere goedkeuring blijft niet vanzelf gelden.

Beschrijf voor een eerste aanvraag de bewegingen, de gewenste pasvorm, de aantallen en de bewerking. Stuur er een referentiekledingstuk bij en leg uit wat beter moet. In de gids voor pasvorm en gradering leest u hoe u deze eisen doortrekt naar de hele maatreeks.

Vragen en antwoorden

Wat betekent four-way stretch bij stof voor sportkleding?

Four-way stretch (vierwegstretch) beschrijft meestal sportstof die zowel in de lengte als in de breedte rekt. De term zegt niets over hoe ver de stof rekt of hoe goed ze herstelt. Leg elke richting apart vast, met welke richting rond het lichaam loopt en welke erlangs, en vraag de uitrekking, het herstel en de restrek op met de testmethode erbij, zeker als leveranciers andere termen gebruiken. Een waarde als 150% rek blijft onduidelijk tot de leverancier methode en berekening uitlegt.

Betekent meer elastaan een betere rek en een beter vormherstel?

Een hoger percentage elastaan betekent op zich geen betere rek of beter herstel. Elastaan, ook spandex genoemd, voegt in combinatie met andere vezels elasticiteit toe, maar ook garen, constructie en bewerking beïnvloeden het resultaat, en sommige stoffen halen hun rek uit hun structuur. Beoordeel de gekozen stof na de beoogde bedrukking en het beoogde onderhoud, want warmte, chemicaliën en herhaald gebruik werken verschillend in op materialen. Een onbedrukt staal bewijst niets over het bedrukte kledingstuk.

Hoe test ik rek en vormherstel op een sample van sportkleding?

Voor een test van rek en vormherstel op een sample noteert u eerst de samplemaat en de relevante maten. Een geschikte drager voert de afgesproken bewegingen uit, en na een vastgelegde rustperiode meet u dezelfde punten opnieuw en controleert u plekken die kunnen gaan uitlubberen. Herhaal dit waar relevant na het afgesproken wassen en drogen. Houd bewegingen, duur en rustperiode gelijk tussen samples. Heeft u een eis in cijfers nodig, laat dan een laboratorium een geschikte methode kiezen.