Begrippenlijst

Begrippenlijst voor sportkledingproductie

Op deze pagina
  1. Alfabetische index
  2. Begrippen die vaak door elkaar lopen
  3. Materialen
  4. Constructie
  5. Bedrukking, borduurwerk en etiketten
  6. Ontwikkeling en samples
  7. Kwaliteit en regelgeving
  8. Inkoop en logistiek
  9. Van begrip naar bruikbare briefing

Komt u in een offerte, een tech pack of een samplebeoordeling een begrip tegen, dan leest u in deze begrippenlijst wat het betekent, waarom het telt en wat u voor uw order moet vastleggen. De vaktermen gaan over materialen, constructie, bedrukking en borduurwerk, ontwikkeling, kwaliteit en inkoop.

Vaktaal verschilt per bedrijf en per markt. Met de omschrijvingen stelt u samen met de leverancier vast welk product of welke verantwoordelijkheid precies bedoeld is. Een onvolledige briefing kan Voyager Sportswear samen met u uitwerken.

Alfabetische index

Begrippen die vaak door elkaar lopen

BegrippenWaar het verschil zit
Lichaamsmaten en kledingmatenMaten van de drager tegenover maten van het kledingstuk. Vergelijk overeenkomende maten en houd rekening met bewegingsruimte.
Lab dip en drukproefEen verfproef tegenover een drukproef. Spreek af op welk materiaal de proef gebeurt en wat er precies wordt goedgekeurd.
Matenset en maatreeksSamples in gekozen maten tegenover een reeks maten of een verdeling van aantallen. Noem de aantallen altijd uitdrukkelijk.
Private label en OEMOnder wiens merk het product verschijnt tegenover wie het ontwerp en de productiegegevens aanlevert. Eén order kan allebei zijn.
Sublimatie op geknipte stofdelen en per strekkende meterGeknipte stofdelen krijgen het ontwerp op een vaste positie vóór het naaien. Bij bedrukking per strekkende meter wordt de stof bedrukt vóór het knippen.
Doorlooptijd en ontvangstdatumDe tijd tussen afgesproken mijlpalen tegenover de dag waarop de goederen binnen moeten zijn.
Tolerantie en bewegingsruimteDe toegestane afwijking van een specificatie tegenover de verhouding tussen kledingmaat en lichaamsmaat.
Certificering en bewijs van prestatiesBewijs voor een certificeringsclaim zegt niet vanzelf iets over de fysieke prestaties van een stof.

Materialen

Polyester

Een synthetische vezel die veel in sportkleding wordt gebruikt en de gangbare basis voor sublimatie is. Van polyester kunnen heel verschillende stoffen worden gemaakt, van open mesh tot gladde rekbare breisels. De vezelnaam alleen zegt dus niets over draagcomfort of droogsnelheid. Leg samenstelling, structuur en afwerking vast, en of de stof geschikt is voor de gekozen bedrukking of het borduurwerk.

Polyamide (nylon)

Een groep synthetische vezels, in de handel vaak nylon genoemd, die in geweven en gebreide sportkleding wordt gebruikt. Greep en prestaties hangen af van het garen zelf, de structuur en de afwerking. Vergelijk de voorgestelde stof op beweging, dekking en onderhoud en spreek een passend verf- of bedrukkingsproces af, want sublimatie zoals op polyester werkt niet vanzelf op polyamide.

Elastaan

Een elastische vezel, ook spandex genoemd. LYCRA is een merknaam, geen algemene benaming. Elastaan geeft rek en vormherstel, maar het percentage zegt nog niet hoe de afgewerkte stof zich gedraagt. Leg bij leggings de rek en het herstel in beide richtingen vast en beoordeel het afgewerkte kledingstuk na het afgesproken onderhoud.

Stofgewicht (g/m²)

Het gewicht van de stof in gram per vierkante meter, in offertes vaak afgekort tot GSM. Het stofgewicht helpt stoffen te herkennen en te vergelijken, maar zegt op zichzelf niets zekers over dikte, dekking of slijtvastheid. Leg de gekozen stofreferentie en de afgesproken tolerantie op het gewicht vast, en bekijk hoe het kledingstuk eruitziet in de bedoelde kleur en pasvorm.

Single jersey

Een enkelvoudig breisel met een verschillende voor- en achterkant, veel gebruikt voor T-shirts en wedstrijdshirts. De val en het eventuele omkrullen van de randen hebben invloed op verwerking en uiterlijk. Single jersey is niet per definitie de lichtste stof. Spreek gewicht, maatvastheid na onderhoud en dekking af, en controleer of de stof bij het ontwerp past.

Interlock

Een dubbel breisel waarvan beide zijden er gelijk uitzien, vaak gekozen om het gladde oppervlak en de vollere stof. Rek, gewicht en dekking hangen af van het garen en de breiomstandigheden, dus interlock is niet vanzelf beter dan single jersey. Beoordeel het voorgestelde stofstaal en het kledingstuk op de gewenste pasvorm en het drukresultaat.

Piqué

Een aanduiding voor stof met een reliëfstructuur. Gebreid piqué kent u van poloshirts, maar er bestaat ook geweven piqué. De structuur verandert de greep en de weergave van fijne details in het ontwerp. Vermeld waar nodig of het om gebreid of geweven piqué gaat, leg constructie en gewicht vast en keur een bedrukt of geborduurd sample goed.

Mesh

Stof met een open structuur, gebreid of geweven. De openingen kunnen de luchtdoorlaat verbeteren, maar hebben ook invloed op de dekking, het blijven haken en de scherpte van de bedrukking. Leg bij zijdelen van een wedstrijdshirt het gaatjespatroon, de rek en de kleur ten opzichte van de rest van het shirt vast, en controleer of het deel tijdens het sporten genoeg dekking geeft.

Kettinggebreide stof (warp knit)

Een breisel waarbij de garens vooral in de lengterichting worden aangevoerd, zoals tricot en raschel. De structuren lopen uiteen van open mesh tot vrij gesloten stoffen, elk met een eigen stabiliteit en rek. Leg vast hoe de stof zelf is opgebouwd en test de beweging en dekking die het kledingstuk nodig heeft.

French terry

Een breisel met lusjes aan de achterkant en een betrekkelijk gladde voorkant. French terry wordt gebruikt voor extra lagen zoals sweatshirts. Warmte en volume hangen af van samenstelling, structuur en gewicht. Spreek de afwerking van de lussenkant en de greep af, en controleer maatverandering en uiterlijk na het afgesproken onderhoud.

Fleece

Bij kleding een stof met een geruwd of pluizig oppervlak, vaak ontstaan door een breisel te ruwen. Fleece kan zachtheid en isolatie geven, maar de term dekt verschillende constructies. Leg bij een warming-uplaag vast welke kant geruwd is, het gewicht en het volume, wat u aan pluizen of pilling verwacht en hoe de laag wordt onderhouden.

Geweven stof

Stof die ontstaat door ketting- en inslagdraden te kruisen. Geweven stof kan een stevigere buitenlaag of een strakker uiterlijk geven, maar kan door garenkeuze, binding of afwerking ook rekken. Spreek bij sportbroeken of jassen de bewegingsvrijheid af en of er voering nodig is, en controleer of de gekozen stof geschikt is voor de bedrukking of het borduurwerk.

Gebreide stof

Stof uit in elkaar grijpende garenlussen, en niet uit gekruiste ketting- en inslagdraden. De structuur kan soepelheid geven, maar breisels verschillen sterk in val, stabiliteit en rek. Leg de precieze structuur en de eigenschappen van de afgewerkte stof vast. Dat een stof gebreid is, zegt nog niets over rek of comfort.

Rek en vormherstel

Rek geeft aan hoever een stof uitrekt onder vastgelegde omstandigheden, vormherstel hoe goed ze terugveert zodra de kracht wegvalt. De verhouding tussen die twee bepaalt de bewegingsvrijheid en of een kledingstuk tijdens het dragen gaat uitzakken. Leg richting, belasting of rekpercentage en houd- en rusttijd vast, en beoordeel naden en tailleband samen met de stof.

Vierwegstretch (four-way stretch)

Een gangbare handelsomschrijving voor stof die zowel in de lengte als in de breedte rekt. De term zegt niet hoever de stof rekt of hoe goed ze herstelt, en het gebruik verschilt per leverancier. Noem beide richtingen uitdrukkelijk en spreek af welk gedrag nodig is voor de bewegingen die het kledingstuk moet volgen.

Vochttransport (moisture wicking)

Het verplaatsen van vloeistof door of langs textiel, onder meer door capillaire werking. Vochttransport kan vocht helpen verspreiden, maar zegt op zichzelf niet hoe snel een stof droogt of hoe comfortabel ze draagt. Vraag welke eigenschap is gemeten, met welke methode en op welk materiaal, en of de prestatie ook na het bedoelde onderhoud telt.

Sneldrogend (quick drying)

Een omschrijving van de droogsnelheid onder bepaalde omstandigheden. Het resultaat hangt af van het materiaal, de hoeveelheid water en de omgeving, dus als claim zegt de term weinig zonder die omstandigheden. Vraag naar methode, resultaat en eventuele vergelijkingsstof, en of er vóór of na het wassen is gemeten.

Ademend vermogen

Een ruim begrip, vaak gebruikt voor luchtdoorlatendheid of voor waterdampdoorlatendheid, twee verschillende eigenschappen. Een open mesh en een gelaagde buitenlaag kunnen elk een andere beoordeling vragen. Vraag welke betekenis bedoeld is, met welke testmethode en onder welke omstandigheden is gemeten. Eén resultaat is geen algemene garantie voor draagcomfort.

Claim over uv-bescherming

Een uitspraak over bescherming tegen ultraviolette straling, vaak met een UPF-waarde op basis van vastgelegde tests. Kleur, constructie en toestand van de stof en de bedekking die het kledingstuk geeft, bepalen of zo’n waarde relevant is. Ga na welke test- en etiketteringseisen gelden, welk materiaal is getest en voor welke gebruiksomstandigheden, voordat u een waarde aan het product koppelt.

Gerecycled polyester

Polyester van gerecyclede grondstof, die uit verschillende teruggewonnen bronnen kan komen. Het gerecyclede gehalte is een claim over de herkomst van het materiaal, geen bewijs van elk milieuvoordeel of van gelijke stofprestaties. Vraag naar het gehalte en het bewijs van herleidbaarheid, ga na welke regels voor een certificeringsclaim gelden en controleer of de afgewerkte stof geschikt is.

Spingeverfd garen (dope-dyed)

Garen waarvan de kleur al aan het polymeer wordt toegevoegd voordat de vezel ontstaat, ook wel in de massa gekleurd of solution-dyed genoemd. Dat is iets anders dan een bestaande vezel of stof verven, en het kan bepalen welke kleuren beschikbaar zijn. Ga na om welk materiaal het precies gaat, welke kleur beschikbaar is, welke beperkingen in aantallen gelden en welk bewijs er is voor elke prestatieclaim.

Pilling

Het ontstaan van kleine pluisbolletjes van verstrengelde vezels op het stofoppervlak, vaak door wrijving. Pilling kan het uiterlijk van leggings, tops of extra lagen aantasten, zonder dat u het aan een nieuw stofstaal ziet. Spreek een passende beoordelingsmethode af en welk uiterlijk aanvaardbaar is voor het gebruik en het onderhoud van het kledingstuk.

Kleurechtheid

De weerstand van een kleur tegen verandering of afgeven bij een bepaalde belasting, zoals wassen, wrijven, transpiratie of licht. Een resultaat voor de ene belasting bewijst niets over een andere. Leg methode, materiaal, omstandigheden en de vereiste beoordeling vast. De beoordelingsschalen verschillen per test.

Krimp

Het kleiner worden van stof of kledingstuk na een omschreven behandeling. Krimp kan de pasvorm veranderen, en andere materialen rekken juist uit of vervormen. Leg begin- en eindmaten in lengte- en breedterichting vast, samen met de was- en droogomstandigheden en de aanvaardbare verandering. Op ‘voorgekrompen’ alleen kunt u niet vertrouwen.

Greep (stofgevoel)

Hoe een stof aanvoelt als u haar in de hand neemt: zacht, glad, stug of met een bepaalde structuur. Omschrijvingen zijn subjectief en worden verschillend uitgelegd. Een herkenbare referentie helpt, samen met de aspecten die voor u tellen. Beoordeel daarna de voorgestelde stof en elke verandering na bedrukking of onderhoud.

Lab dip

Een kleine verfproef waarop een doelkleur op een materiaal wordt beoordeeld. Met een lab dip legt u de kleur vast voordat de productiestof wordt geverfd, maar u keurt er geen pasvorm mee goed en niet alle variatie in de productie is ermee afgedekt. Leg materiaal, referentie, lichtomstandigheden en de gekozen versie vast. Bij een kleur uit voorraad kan een andere werkwijze gelden.

Drukproef (strike-off)

Een proefdruk waarop het ontwerp op een ondergrond wordt beoordeeld. Met een drukproef controleert u kleur, detail en schaal, maar de positie op het genaaide kledingstuk is er niet altijd aan te zien. Leg vast op welke stof en met welk proces de proef is gemaakt, wat de proef wel en niet laat zien en welke referentie voor de productie wordt goedgekeurd.

Stuklijst (BOM)

Een overzichtelijke lijst van de materialen en onderdelen die voor een product nodig zijn, in het Engels bill of materials. De stuklijst koppelt stoffen, fournituren en verpakking aan goedgekeurde referenties, zodat een vervangend materiaal niet met de bedoelde specificatie wordt verward. Leg per regel vast om welk onderdeel het gaat, de kleur, de hoeveelheid of het verbruik waar dat telt, en wie het onderdeel inkoopt.

Fournituren

Onderdelen die naast de hoofdstof in een kledingstuk worden verwerkt, zoals ritsen, elastiek, koorden, band, garen en etiketten. Wat er precies onder valt, kan per offerte verschillen. Noem de benodigde onderdelen met afmetingen, kleuren en leveranciers of goedgekeurde referenties, zeker waar een fournituur de pasvorm, het onderhoud of de veiligheid raakt.

Ruwe stof (greige)

Stof in onafgewerkte toestand na het breien of weven, vóór de natte behandelingen en de afwerking. Niet elke ruwe stof is ongeverfd, want er kunnen al gekleurde garens in zitten. Ga na in welke bewerkingsfase de stof is en welke specificatie voor de afgewerkte stof nodig is, voordat u kleur, maten of greep beoordeelt.

Constructie

Knippen en naaien (cut-and-sew)

Kleding maken door stof volgens patroondelen te knippen en de stofdelen aan elkaar te naaien. Zo kunt u kiezen welke stofdelen, materialen en constructie u wilt, maar die keuzes moeten nog steeds worden ontwikkeld en goedgekeurd. Leg voor het kledingstuk zelf patroon, stof, naaddetails en de volgorde van bedrukken of borduren vast. Voyager Sportswear knipt en naait in eigen huis.

Patroon

De vormen en aanwijzingen waarmee de onderdelen van een kledingstuk worden gemaakt, met waar nodig draadrichting, inknipjes en naadtoeslag. Een patroonwijziging verandert de pasvorm en kan ook het ontwerp op de stofdelen verschuiven. Leg de goedgekeurde versie, het maatbereik en de afspraken over eigendom en hergebruik vast voordat u de serieproductie of nabestellingen erop baseert.

Legplan (marker)

De indeling van de patroondelen over de bruikbare stofbreedte, als basis voor het knippen. Het legplan bepaalt het stofverbruik, maar moet rekening houden met draadrichting, vleugrichting, het aansluiten van dessins en andere voorwaarden. Geef aan waar de richting van een stofdeel of het aansluiten van een print kritisch is, zodat zuinig stofgebruik het goedgekeurde kledingstuk niet verandert.

Gradering

Het aanpassen van een basispatroon om de andere maten te maken. Gradering verandert verhoudingen volgens vastgelegde regels en vergroot niet elke maat in dezelfde mate. Spreek de gegradeerde maattabel af en bepaal van welke maten een sample komt, zeker bij een nieuwe pasvorm of een breed bereik van jeugd- tot volwassenmaten.

Matenset

Een aantal samples in gekozen maten, waarop gradering en pasvorm over het maatbereik worden beoordeeld. Een matenset zegt iets over die samples, maar garandeert niet dat elk maatprobleem wordt gevonden. Spreek af welke maten en materialen erin zitten en hoe maten en draagpasvorm worden gecontroleerd.

Naadtoeslag

De stof buiten de stiklijn die nodig is om de naad te maken. Breedte en afwerking van de naadtoeslag beïnvloeden de montage en het ontwerp vlak bij de randen van een stofdeel. Leg de naadtoeslag in het patroon vast, houd belangrijke tekst buiten de afgesproken naadzone en beoordeel beelden die over een naad lopen op een genaaid sample.

Flatlocknaad

Een vakterm voor een platte naad die stofranden verbindt, met zichtbaar dekgaren. De uitvoering verschilt per constructie, en ook een platte naad kan dik zijn of schuren. Leg de bedoelde naad vast met een sample of steekreferentie en beoordeel het comfort tijdens de bewegingen die voor de sport tellen.

Overlocknaad

Een naad of randafwerking met overlocksteken die de stofrand omsluiten, vaak terwijl de rand tijdens het naaien wordt bijgesneden. Overlock is gangbaar op breisels, maar elke steekvariant heeft een eigen doel. Geef aan of de steek moet verbinden of afwerken, en welke naadtoeslag, rek en stevigheid het kledingstuk nodig heeft.

Coverstitch

Een groep dekstiksteken voor zomen van breisels, het aanzetten van band en andere bewerkingen. Afhankelijk van de uitvoering kan de garenopbouw meerekken en randen afdekken. Geef het gewenste uiterlijk of een referentie op en controleer op het sample de zoombreedte, overgeslagen steken en het gedrag bij beweging.

Trens

Een korte, dichte versteviging van steken op een punt dat belasting krijgt. Een trens kan een zakopening of sluiting versterken, maar de juiste versteviging hangt af van materiaal en belasting. Leg positie en uitvoering vast en controleer of de trens de stof niet beschadigt of onnodig stug maakt.

Afgebiesde naad

Een naad waarvan de onafgewerkte rand of randen in een bies zijn ingesloten. Dat geeft een nette afwerking, maar kan het comfort of de dikte beïnvloeden. Spreek af welke randen worden ingesloten, met welk biesmateriaal en in welke breedte, en bekijk de binnenkant van het sample waar de naad de huid raakt.

Gelijmde naad (bonded)

Een verbinding die met een lijmproces wordt gemaakt, soms in combinatie met stikken. Lijmen is iets anders dan lassen en garandeert geen volkomen vlakke naad zonder richel. Leg de constructie vast en ga na of de materialen geschikt zijn, of de techniek beschikbaar is en hoe duurzaam de naad blijft bij het bedoelde onderhoud.

Raglanmouw

Een mouwconstructie die doorloopt tot de halslijn, meestal met schuine naden vanaf de oksel. Een raglanmouw verandert de vorm van de stofdelen en de manier waarop het ontwerp over de schouder loopt. Leg de naadlijnen vast zoals ze werkelijk lopen en controleer de pasvorm in beweging. Niet elke raglan heeft dezelfde snit, en een raglanmouw kan ook nog andere mouwnaden hebben.

Ingezette mouw

Een mouw die rondom een vastgelegd armsgat in het lijf is gezet. De vorm en de verhouding tot de schouder bepalen pasvorm en bewegingsvrijheid. Leg armsgat-, mouw- en schoudermaten samen vast en controleer op het sample hoe de mouw zit bij het reiken of over andere lagen, als de sport dat vraagt.

Inzetstuk (gusset)

Een ingezet stofdeel dat vorm, ruimte of een andere naadindeling geeft, vaak in het kruis of onder de arm. Een inzetstuk kan beweging en comfort beïnvloeden, maar lost pasvormproblemen niet vanzelf op. Keur vorm, materiaal en aansluitende naden goed op een gedragen sample.

Tailleband

De constructie bovenaan een broek, short of legging die het kledingstuk in de taille op zijn plaats houdt en vorm geeft. Elastiek, band van de eigen stof, voering en koorden gedragen zich anders dan de hoofdstof. Leg de afgewerkte hoogte en de maten in rust en uitgerekt vast, en controleer tijdens het dragen het comfort, het omrollen en het vormherstel.

Trekkoord

Een koord of band door een tunnel waarmee een opening zoals een tailleband of capuchon verstelbaar wordt gemaakt. Uitgangen, lengte en uiteinden bepalen hoe het koord werkt, en daarvoor kunnen veiligheidseisen gelden, vooral bij kinderkleding. Ga vóór het sample na welke ontwerpeisen gelden en leg materiaal en bevestiging vast.

Binnenbeenlengte (inseam)

De naad aan de binnenkant van het been, of de maat die langs die naad wordt genomen van het kruis tot de beenopening. Met die maat geeft u de lengte van shorts, leggings en broeken aan. Leg begin- en eindpunt en de maat vast, en of de genoemde lengte de afwerking omvat. Een lengte in een productomschrijving geldt soms alleen voor de basismaat.

Kruishoogte (rise)

Een maat die samenhangt met de afstand van het kruis tot de taille aan de voor- of achterkant van een broek, short of legging. De kruishoogte bepaalt dekking en pasvorm. Leg vast langs welke lijn wordt gemeten en of de tailleband meetelt, en beoordeel daarna of de bedoelde hoge, middelhoge of lage taille gedragen goed zit.

Nekband

Een band of strook stof aan de binnenkant van de hals, vaak om een naad af te dekken of te verstevigen. De nekband verandert de afwerking en kan het comfort beïnvloeden, maar het doel hangt af van de constructie. Keur op het sample materiaal, breedte en positie goed en controleer hoe de band zich na het wassen houdt.

Bies

Een strook materiaal die om een rand wordt gevouwen of gelegd om die af te werken. Een bies kan ook een zichtbare rand vormen langs halsopeningen, armsgaten of andere openingen. Leg de afgewerkte breedte, kleur, rek en de spanning bij het aanzetten vast, zodat de rand ligt zoals bedoeld, zonder te knellen of te golven.

Tussenvoering en plakvlies

Tussenvoering is een extra laag die een deel van het kledingstuk steun of vorm geeft. Bij fixeren wordt een geschikte tussenvoering, het plakvlies, met lijm en warmte vastgezet. Dat kan de greep en de stevigheid van kragen of sluitlijsten veranderen. Ga na of de materialen samengaan en beoordeel uiterlijk en hechting na het bedoelde onderhoud.

Naadloos breien (seamless)

Een kledingstuk of een voorgevormd deel rechtstreeks breien, waardoor een deel van het latere knip- en naaiwerk vervalt. Ontwerp en machines bepalen welke naden en afwerkingen overblijven. De naam alleen garandeert geen comfort of compressie. Leg de constructie zelf en de ontwikkeling van de maten vast.

Kledingmaten

Maten die op het kledingstuk worden genomen, op vastgelegde meetpunten en onder vastgelegde omstandigheden, vaak plat gelegd. Ze dienen als referentie voor productie en controle en verschillen van de maten van de drager. Vermeld methode, maat, rust- of rektoestand en tolerantie, en vergelijk overeenkomende maten wanneer u ze naast een tabel met lichaamsmaten legt.

Lichaamsmaten

De maten van de beoogde drager, zoals borst, taille, heup en lengte. Ze helpen de doelgroep en de maatkeuze te bepalen, maar zijn niet vanzelf de maten van het afgewerkte kledingstuk. Leg de meetmethode vast en van welke bewegingsruimte of rek bij de ontwikkeling van het kledingstuk wordt uitgegaan.

Tolerantie

Een afgesproken toegestane afwijking van een gespecificeerde waarde of referentie. Een tolerantie maakt de goedkeuring eenduidig, maar hoeft niet altijd een symmetrische plus-minwaarde te zijn. Noem de eigenschap, de methode en de toegestane marge of afwijking; maten, kleur en drukpositie hebben elk eigen criteria nodig.

Basispatroon (fit block)

Een grondpatroon dat als vertrekpunt dient voor verwante modellen met een vastgelegde pasvorm. Het kan de pasvorm consistent houden, maar een ander materiaal of een andere constructie kan aanpassing vragen. Leg vast voor welke drager en maat het basispatroon is gemaakt, welke versie is goedgekeurd en welke ontwikkeling het nieuwe model nog nodig heeft.

Bewegingsruimte (ease)

Het verschil tussen een kledingmaat en de overeenkomende lichaamsmaat. Positieve bewegingsruimte geeft ruimte, bij negatieve bewegingsruimte zorgt passende rek voor een nauwere pasvorm. Controleer of dezelfde meetbasis wordt gebruikt en beoordeel beweging en comfort. Wie een waarde overneemt zonder naar stof en patroon te kijken, kan de pasvorm veranderen.

Bedrukking, borduurwerk en etiketten

Sublimatie

Een proces waarbij kleurstof met warmte van bedrukt papier wordt overgebracht in een geschikt polyestermateriaal. De kleur trekt in de stof zonder aparte lijmlaag, maar stof en proces bepalen nog steeds uiterlijk en duurzaamheid. Leg ondergrond en kleurreferentie vast en keur het sample goed. Met gewone sublimatie brengt u geen dekkend wit logo op donkere stof aan.

Sublimatie op geknipte stofdelen

Zo maakt Voyager Sportswear doorgaans een wedstrijdshirt naar eigen ontwerp: we knippen de polyester stof in stofdelen, drukken het ontwerp op sublimatiepapier, brengen het met warmte over op de geknipte stofdelen en naaien de delen daarna aan elkaar. Daardoor kunnen ontwerpen op een vaste positie staan en per shirt worden genummerd. Leg vóór het drukken per stofdeel het ontwerp vast, met de maten, de afstand tot de naden en de goedgekeurde maatverdeling.

Sublimatie per strekkende meter (roll-to-roll)

Een gedrukt ontwerp doorlopend overbrengen op stof van de rol, waarna de stof bij deze werkwijze wordt geknipt. Dat past bij een doorlopend dessin, maar een sponsorlogo of nummer komt zo niet vanzelf op de juiste plek van elk kledingstuk. Leg vast hoe het dessin herhaalt, welk legplan geldt en welke ontwerpen apart moeten worden geplaatst.

Kalanderen

In de stofafwerking betekent kalanderen dat stof tussen walsen wordt doorgevoerd om het oppervlak of andere eigenschappen te veranderen. Bij sublimatie is een kalander een roterende transferpers die met warmte werkt. Hetzelfde woord staat dus voor twee verschillende bewerkingen. Vraag na of de offerte stofafwerking bedoelt of het doorlopend overbrengen van een print, en welk materiaal of resultaat de bedoeling is.

Aanbrengen met de transferpers

Een geschikte bedrukking of applicatie met warmte en druk op textiel overbrengen of vastzetten. Het resultaat hangt af van het transfermateriaal, de stof en de persinstellingen. Leg vast welke combinatie en welke positie het wordt, en controleer op een sample de hechting, kleurverandering, persafdrukken en het gedrag bij beweging.

DTF-print

Bij direct-to-film wordt het ontwerp met een passend lijmsysteem op film gedrukt en daarna met warmte op de stof overgebracht. Zo ontstaat een laag op de stof, en op sportkleding tellen het gevoel en de rek van die laag. Ga na of de stof geschikt is, wat de uiteindelijke afmeting wordt, hoe groot het risico op kleurmigratie is en hoe de print eruitziet na het bedoelde onderhoud.

Zeefdruk

Inkt die door een voorbereid zeefraam op een ondergrond wordt gedrukt. Het ontwerp kan met steunkleuren werken of met rasters en kleurscheiding. Voorbereiding en resultaat hangen af van het ontwerp, de inkt en het materiaal. Vraag eerst of de methode geschikt en beschikbaar is en beoordeel daarna hoe de print zich houdt bij rek en onderhoud.

Borduren

Een ontwerp met steken aanbrengen volgens een voorbereid borduurbestand. Borduurwerk heeft de uitstraling van garen, maar kan een kledingstuk zwaarder of stugger maken, vooral bij lichte breisels. Spreek afmetingen, kleuren, borduurvlies en positie af, en controleer op een geborduurd sample de leesbaarheid, de rimpeling en het contact met de huid.

Applicatie

Een uitgesneden vorm van materiaal als logo, nummer of ontwerp op een kledingstuk aanbrengen, door stikken, lijmen of een afgesproken combinatie van beide. Er komen dus een extra materiaal en een extra randafwerking bij. Spreek gewicht, bevestigingswijze, comfort en onderhoud af, en vraag of de techniek voor uw order beschikbaar is.

Transferdruk (warmtetransfer)

Verzamelnaam voor het aanbrengen van een ontwerp met warmte, van sublimatiepapier tot allerlei transfermaterialen die op de stof komen te liggen. Het woord alleen zegt niet welk oppervlak of welk lijmsysteem het eindresultaat heeft. Noem het proces en het materiaal die u bedoelt, en ga na of ze passen bij de stof, de beweging en het onderhoud.

All-over print (AOP)

Een ontwerp dat niet één kleine plek maar een groot deel of het hele oppervlak van een kledingstuk bedekt. De term zegt iets over de bedekking, niet over een vaste drukvolgorde. Spreek af of het ontwerp per stofdeel wordt geplaatst of als doorlopend dessin op de stof wordt gedrukt, en controleer op het sample de aansluitingen, de schaal en de vrije zones.

Placement print (print op vaste positie)

Een afbeelding op een vastgelegde plek van het kledingstuk, zoals een borstlogo of een rugnummer. De positie vraagt om een referentie die bij elk stuk opnieuw te meten is, niet alleen om een schets. Leg de afmetingen vast, de afstand tot genoemde naden of middenlijnen, de verschillen per maatgroep en de goedgekeurde aanbrengmethode.

Ontwerpbestand

Het digitale bestand voor een afbeelding, met aanwijzingen voor afmeting, kleur, positie en versie. Zonder die aanwijzingen is een bestand voor meerdere uitleg vatbaar. Lever het beste origineel aan dat u heeft en geef aan wat definitief is, wat nog moet worden voorbereid en op welke kledingvarianten het komt.

Vectorbestand

Een afbeelding die is opgebouwd uit paden en niet uit een vast raster van pixels. Dat is handig voor logo’s en tekst die schaalbaar moeten zijn, maar ook een PDF- of AI-bestand kan rasterafbeeldingen bevatten. Ga na wat er echt in het bestand zit, welke lettertypen erin staan en wat de definitieve afmetingen zijn. Omzetten naar contouren of converteren brengt ontbrekend beelddetail niet terug.

Afloop en veiligheidsmarge

Afloop is het deel van de achtergrond dat doorloopt voorbij een productiegrens. De veiligheidsmarge houdt belangrijke inhoud ruim genoeg binnen het bruikbare vlak. Samen vangen ze afwijkingen bij het knippen, naaien of plaatsen op. Vraag het juiste sjabloon en de marges op en houd sponsortekst buiten de afgesproken naad- en randzones.

Pantone-referentie

Een kleurreferentie uit een bepaald Pantone-systeem, aangeduid met de volledige code en het achtervoegsel. Een Pantone-referentie geeft aan welke kleur u zoekt, maar garandeert niet dat die kleur op elke stof en bij elk proces gelijk oogt. Leg daarom ook de fysieke referentie vast, de ondergrond, de lichtomstandigheden en het sample dat voor de productie wordt goedgekeurd.

Kleurafstemming

Een materiaal of bedrukking vergelijken met een afgesproken kleurreferentie en zo nodig in die richting bijstellen. Op een ander oppervlak of onder een andere lichtbron kan dezelfde kleur anders lijken. Spreek af welke onderdelen gelijk moeten zijn en welke bij elkaar moeten passen, hoe ze worden beoordeeld en welk verschil aanvaardbaar is, voordat u de productiereferentie goedkeurt.

Rugnummers

De nummers die per kledingstuk van een team verschillen, op aanvraag aangebracht als deel van het gedrukte ontwerp of met een andere geschikte techniek. Eén verkeerd of dubbel nummer kan een verder correct shirt onbruikbaar maken. Controleer de notatie van de nummers, de maat en het aantal aan de hand van één goedgekeurde nummerlijst en één ontwerpversie.

Het vlak dat voor een sponsorlogo is bedoeld. Dat kan een zone in het ontwerp zijn en hoeft geen apart genaaid stofdeel te zijn. Afmetingen en positie kunnen afhangen van de eisen van het merk en van de competitie. Leg het goedgekeurde logo vast, de kledingvarianten en de regels die nu gelden, ook voor de opmaak op jeugdmaten.

Geweven label

Een label waarin het ontwerp met garens is ingeweven, vaak voor merk- of maatinformatie. Materiaal, randafwerking en detail bepalen hoe het label eruitziet en hoe het draagt. Spreek afmetingen, kleuren, vouwwijze en bevestiging af, en controleer daarna op het kledingstuk zelf de leesbaarheid en hoe het label op de huid voelt.

Gedrukt neklabel

Informatie die aan de binnenkant van de hals wordt gedrukt, in plaats van of naast een apart ingenaaid label. Zo steekt er geen label uit, maar de print moet wel leesbaar blijven en geschikt zijn voor zijn doel. Leg de vereiste inhoud en de positie vast, ga na of de stof geschikt is en hoe duurzaam de print is, en houd rekening met de etiketteringsregels van de afzetmarkt.

Hangkaartje (hangtag)

Een afneembaar kaartje aan een kledingstuk, meestal met merk- of winkelinformatie. Het helpt bij presentatie en herkenning, maar vervangt de verplichte vaste etikettering niet vanzelf. Leg vóór de productie het ontwerp, het karton, de bevestiging, de barcodegegevens en eventuele prijzen of claims vast.

Wasetiket

Een etiket met aanwijzingen voor het onderhoud van het kledingstuk, soms gecombineerd met de samenstelling of andere informatie. Afhankelijk van de eisen is het ingenaaid of gedrukt. Leg inhoud, duurzaamheid, leesbaarheid en positie vast volgens de eisen van de afzetmarkt. De aanwijzingen gelden voor het hele kledingstuk, dus ook voor bedrukking, borduurwerk en fournituren.

Ontwikkeling en samples

Tech pack

Het werkdocument waarin ontwerp, maten, materialen, constructie, bedrukking of borduurwerk en waar nodig etiketten en verpakking samenkomen. Productie en samplebeoordeling werken zo vanuit één gedeelde referentie. Houd revisies en openstaande beslissingen bij. Een volledig tech pack is handig als u het heeft, maar voor een eerste aanvraag bij Voyager Sportswear is het niet nodig.

Prototype

Een vroeg ontwikkelsample om constructie, verhoudingen of ontwerp te verkennen. Er kunnen voorlopige materialen in zitten, dus uiterlijk en pasvorm geven niet per se het eindproduct weer. Spreek af welke vragen het prototype moet beantwoorden en leg vast welke onderdelen nog niet zijn goedgekeurd voordat u naar de volgende fase gaat.

Pasvormsample

Een sample waarop maten, verhoudingen en bewegingsvrijheid bij de beoogde drager worden beoordeeld. Met een voorlopige stof zegt het sample minder, want het gedrag van het materiaal bepaalt mede de pasvorm. Leg het doel van het sample vast, met de maat, het materiaal en de meetmethode, en noteer correcties ten opzichte van de actuele maattabel.

Pre-productiesample (PP-sample)

Een sample waarin de afgesproken productiespecificatie samenkomt, gemaakt voordat het werk voor de serieproductie wordt vrijgegeven. Het zegt niet vanzelf iets over alle productieomstandigheden of over de kwaliteit van elk stuk. Noem de materialen, de constructie, de bedrukking of het borduurwerk en eventuele verschillen, en leg de goedkeuring vast en hoe resterende correcties worden gecontroleerd.

Verzendsample

Een stuk dat uit de verzendklare goederen wordt genomen en als bewijs wordt bewaard of opgestuurd. Het helpt vast te stellen wat er is geproduceerd, maar één gekozen stuk zegt niets over de staat van de hele order. Spreek af hoe het sample wordt gekozen, welke kenmerken worden vastgelegd, wanneer het wordt genomen en hoe het aansluit op het controleverslag.

Verkoopsample (salesman sample)

Een sample om een collectie te presenteren en de verkoop te ondersteunen. Het kan voorlopige details hebben of anders gemaakt zijn dan de serie. Ga na wat de specificatie is en waar de beperkingen liggen, voordat u het als productiereferentie gebruikt of er toezeggingen aan winkelklanten op baseert.

Samplegoedkeuring

Een uitdrukkelijke beslissing waarmee genoemde aspecten van een herkenbaar sample worden aanvaard voor een vastgelegde volgende fase. Een goedkeuring mag niet de indruk wekken dat ook voorlopige of nooit beoordeelde onderdelen zijn goedgekeurd. Leg documentversies, goedkeurder, datum en correcties vast en maak duidelijk of de productie bij een voorwaardelijke goedkeuring kan doorgaan.

Revisieronde

Een ronde waarin een ontwerp, document of sample wordt bekeken en aangepast. Het resultaat kan een nieuw kledingstuk zijn, een herziene proef of een ander bewijsstuk, dus niet altijd een volledig nieuw sample. Spreek af welk werk inbegrepen is, welke kosten gelden, dat opmerkingen gebundeld worden aangeleverd en welke goedkeuring nodig is vóór de volgende fase.

Pasmodel

De persoon op wie de pasvorm van een kledingstuk steeds wordt beoordeeld. Lichaamsmaten en bewegingen van het pasmodel helpen bij het beoordelen van het sample, maar één persoon staat niet voor alle dragers in een maatbereik. Ga na of het pasmodel bij de doelgroep past en welke andere maten of dragers nog aan bod moeten komen.

Maattabel

Een tabel met de afmetingen per maat, gemeten op het lichaam of op het kledingstuk. Een duidelijke vermelding daarvan voorkomt dat iemand een maat kiest op de verkeerde basis. Leg vast wat er wordt gemeten, met welke methode, voor welke pasvorm en in welke versie, voordat u de tabel aan spelers of klanten geeft.

Maatreeks (size run)

Een reeks maten, en soms ook de aantallen die over die maten zijn verdeeld. Door die dubbele betekenis ontstaat bij orders en samples makkelijk verwarring. Noem de maataanduidingen en de aantallen uitdrukkelijk, en houd de maatverdeling voor de productie gescheiden van een matenset met samples.

Maatverdeling

De bestelaantallen per model en maat, met een totaal per model en, waar nummers worden aangebracht, de nummers per maat. Zo sluit het goedgekeurde ontwerp aan op knippen en verpakken. Werk met één goedgekeurde versie, markeer reservestukken duidelijk en zet de totalen per kledingstuk en per maat erbij.

SKU

Stock keeping unit: de code voor één verkoopbare voorraadvariant, zoals een combinatie van model, kleur en maat. De SKU die een bedrijf gebruikt, is niet vanzelf dezelfde als de GS1-code achter de barcode. Leg per variant de koppeling vast, waar nodig ook voor de onderdelen van een set, en controleer of order, etiketten en verpakkingsgegevens met elkaar overeenkomen.

Kleurstelling

Een bepaalde kleurcombinatie van een model, zoals bij een thuis- en een uitshirt. Een kleurstelling kan andere materialen, ontwerpen of logokleuren vragen, ook als het patroon gelijk blijft. Geef elke versie een naam en leg de aantallen vast, de benodigde samples en wat de versie betekent voor de offerteomvang.

Modelnummer

Een code die alle documenten over één kledingmodel aan elkaar koppelt. Inkoper en leverancier gebruiken soms elk een eigen nummer. Zijn die nummers niet aan elkaar gekoppeld, dan ontstaat er verwarring bij nabestellingen. Noteer zo nodig beide nummers en houd verschillen in kleur, maat en revisie duidelijk uit elkaar in het tech pack en de order.

Specificatieblad (spec sheet)

Een blad met een selectie van producteisen: vaak de maten, soms ook andere technische gegevens. Wat erop staat, verschilt per organisatie. Spreek af welke informatie het bevat, in welke eenheden en in welke revisie, en welke documenten over ontwerp, materiaal of constructie de productiereferentie compleet maken.

Ontwerpstop (design freeze)

Een afgesproken moment in het revisiebeheer, waarna een ontwerpwijziging eerst moet worden beoordeeld voordat ze wordt doorgevoerd. Zo werkt de productie niet met tegenstrijdige instructies, maar een late wijziging is daarmee niet uitgesloten. Spreek af welke bestanden of onderdelen vastliggen, stem bij een wijziging opnieuw haalbaarheid, kosten en planning af en vraag een nieuwe goedkeuring.

Kwaliteit en regelgeving

Kwaliteitscontrole

Materialen of goederen controleren aan de hand van vastgelegde eisen, binnen een afgesproken omvang. Een controle kan uiterlijk, maten, confectiekwaliteit en verpakking omvatten, maar laboratoriumtests horen er niet vanzelf bij. Spreek de referenties af, of er met een steekproef of stuk voor stuk wordt gecontroleerd, hoe er wordt gerapporteerd en wat er met bevindingen gebeurt.

Controle tijdens de productie (inline)

Controles terwijl de productie loopt. Ze kunnen een terugkerende fout opsporen voordat die in meer goederen terechtkomt, maar het effect hangt af van wat er wordt gecontroleerd en wanneer. Spreek af in welke fasen en op welke criteria wordt gecontroleerd, hoe het wordt vastgelegd en wie verantwoordelijk is voor correcties. De term zelf staat niet voor een vaste werkwijze.

Eindcontrole

Controle van afgewerkte goederen in een afgesproken stadium van gereedheid, vóór vrijgave of verzending. Afhankelijk van de afgesproken omvang is de verpakking dan geheel of gedeeltelijk klaar. Spreek af welke partij wordt gecontroleerd, hoe de steekproef wordt getrokken, welke eigenschappen worden bekeken en hoe wordt gerapporteerd. Een goedgekeurde steekproef garandeert niet dat elk kledingstuk foutloos is.

AQL

Acceptance quality limit: een parameter in een steekproefplan voor acceptatie, naast de andere regels van dat plan. AQL is een hulpmiddel bij de beslissing over een partij, geen gegarandeerd foutpercentage in de geleverde goederen. Spreek met de inspecteur de norm en versie af, de partij, het inspectieniveau, de foutklassen en het plan voor acceptatie of afkeur.

Foutklassen

Afwijkingen indelen naar ernst, vaak als kritiek, groot of klein. Op die indeling berusten de beslissingen bij de controle, maar dezelfde cosmetische fout of fout in een aanduiding kan per product zwaarder of lichter wegen. Spreek voorbeelden en telregels af. Een toegestane foutmarge doet niets af aan veiligheidseisen en wettelijke eisen.

Maattolerantie

De afgesproken toegestane afwijking op een meetpunt van het kledingstuk. Een tolerantie heeft bij de controle alleen zin als beide partijen op dezelfde manier en onder dezelfde omstandigheden meten. Stel toleranties vast die passen bij het materiaal en het detail, zet ze in de maattabel en spreek af wat er gebeurt als een maat erbuiten valt.

Wasproef

Een proef waarbij stof of een kledingstuk op een voorgeschreven manier wordt gewassen en daarna beoordeeld. Een wasproef kan veranderingen in maten, kleur, oppervlak of bedrukking zichtbaar maken, maar bootst op zichzelf niet de hele gebruiksduur na. Leg de procedure vast, het drogen, het aantal wasbeurten, welk sample wordt getest en de criteria, en maak onderscheid tussen een informele proef en een genormeerde test.

Onderhoudsvoorschrift

Aanwijzingen voor het reinigen en onderhouden van het hele kledingstuk, in tekst of met een passend symbolensysteem. Stof, fournituren en bedrukking of borduurwerk kunnen elk anders reageren. Neem het etiket van een ander model niet over: de aanwijzingen moeten op een deugdelijke basis berusten en voldoen aan de eisen van de afzetmarkt voor inhoud, vorm en duurzaamheid.

Etikettering van de vezelsamenstelling

De vezelsamenstelling van een textielproduct vermelden volgens de regels van de betreffende markt. Vezelbenamingen, de behandeling van onderdelen en de presentatie kunnen per markt verschillen, en de materiaallijst moet onderbouwen wat op het etiket staat. Leg de feitelijke samenstelling vast, de vereiste talen en wie de goedgekeurde inhoud vóór het drukken controleert.

Vermelding van het land van oorsprong

Een vermelding die de oorsprong van het product aangeeft, vaak in de vorm ‘Made in’. De oorsprong wordt bepaald volgens de toepasselijke regels, niet alleen door het verzendadres of de tekst op het etiket. Ga na of een vermelding verplicht is, welk land juist is en hoe de vermelding er in de afzetmarkt uit moet zien. Een A.TR-certificaat is geen bewijs van oorsprong.

Testrapport

Een verslag van tests op een herkenbaar sample, met methode, omstandigheden en resultaten. Het onderbouwt alleen de beoordeelde eigenschappen en de geteste omvang, niet elke claim over een product. Controleer of het rapport past bij het voorgestelde materiaal of de order, en kijk naar laboratorium, datum, eenheden en eventuele acceptatiecriteria.

Onafhankelijke inspectie (third party)

Een inspectie door een onafhankelijke dienstverlener, op basis van een afgesproken opdracht en omvang. Ze kan tijdens de productie plaatsvinden of bij afgewerkte goederen, en vervangt niet alle controles van de leverancier. Spreek af wie de inspecteur aanstelt en betaalt, hoe de inspecteur toegang krijgt, wanneer de inspectie plaatsvindt, welke referenties gelden en hoe bevindingen de vrijgave beïnvloeden.

Reikwijdte van een certificering

Wat een certificering precies dekt, zoals een organisatie, locatie, proces, product of systeem. Ook een echt certificaat zegt soms niets over het gevraagde kledingstuk. Controleer de norm, de houder, de activiteiten die eronder vallen, de status en de data, en ga na welk product- of transactiebewijs de claim nodig heeft.

Chain of custody (herkomstketen)

Een gedocumenteerd systeem dat materiaal volgt door vastgelegde schakels van de toeleveringsketen. Het kan een claim over het aandeel gecertificeerd materiaal onderbouwen als aan de eisen van het betreffende certificeringsschema is voldaan. Controleer de betrokken organisaties, registraties en transactiebewijzen. Eén certificaat verderop in de keten onderbouwt niet vanzelf elke uitspraak over het afgewerkte product.

Inkoop en logistiek

Minimale afname (MOQ)

Minimum order quantity: de kleinste productieorder die een leverancier voor een omschreven opdracht aanneemt. Het minimum kan per model, materiaal, kleur, ontwerp of op een andere basis worden geteld, en dat heeft gevolgen voor de planning van uw collectie. Vraag elke leverancier waarop het minimum is gebaseerd en hoe hoog het is voor uw briefing. Bij Voyager Sportswear is de minimale afname 100 stuks per model.

Doorlooptijd

De tijd tussen een vastgelegd begin- en eindmoment. Het kan gaan om ontwikkeling, productie of levering, dus met de term alleen ligt er nog geen ontvangstdatum vast. Spreek de mijlpalen af, of het om kalender- of werkdagen gaat, waar de planning van afhangt en of de tijd voor transport of beoordeling is inbegrepen.

Doorlooptijd van samples

De geoffreerde tijd voor een afgesproken samplefase. Beschikbaarheid van materiaal, ontwikkeling en revisies kunnen die tijd beïnvloeden, en leveranciers rekenen soms vanaf een ander begin- of eindpunt. Spreek af welke gegevens nodig zijn, wanneer het sample naar verwachting wordt verzonden, welk werk is inbegrepen en hoeveel tijd apart staat voor beoordeling of transport. Ga niet uit van een vast aantal dagen.

Productietijd

De tijd die voor de afgesproken productie staat. Leg uitdrukkelijk vast wanneer die tijd begint en of afwerking en verpakking erbij horen. Zorg dat goedkeuringen, materialen, aantallen en commerciële voorwaarden vastliggen, en maak onderscheid tussen het moment waarop de goederen gereed zijn en de aankomst op de gewenste bestemming.

Offerteaanvraag (RFQ)

Request for quotation: een aanvraag waarin u een leverancier vraagt een prijs en omschrijving te geven voor het voorgestelde werk. De aanvraag koppelt de productwensen aan de commerciële omvang, ook als sommige details nog openstaan. Vermeld het kledingstuk, het geschatte aantal, het ontwerp dat u heeft, de bestemming en de datum, en geef aan bij welke beslissingen u hulp bij de ontwikkeling wilt.

Offerteomvang

Het werk, de goederen en de diensten die een offerte omvat, met de aannames en uitsluitingen. Aan de offerteomvang ziet u of twee prijzen over vergelijkbare producten gaan. Leg vast welke materialen, ontwikkeling, bedrukking of borduurwerk, etiketten, verpakking, tests en levering erin zitten, samen met de revisie van de specificatie en hoe lang de prijs geldig is.

Grondslag van de stukprijs

De productgegevens en commerciële aannames achter een prijs per eenheid. Aantal, varianten, materialen, bedrukking of borduurwerk en de definitie van een eenheid tellen allemaal mee. Ga na of het bedrag per kledingstuk, per set of per verpakking geldt en welke aparte kosten of leveringskosten er nog bij komen.

Landed cost

De kosten om de gespecificeerde goederen op een genoemd ontvangstpunt te krijgen, opgebouwd uit de toepasselijke posten voor productie, transport, invoer en afhandeling. Met landed cost kunt u offertes met een verschillende leveringsomvang vergelijken. Tel inbegrepen kosten niet dubbel en bepaal hoe u terugvorderbare belasting en de valuta voor de vergelijking behandelt.

Incoterms

Regels van de ICC die bij de verkoop van goederen vastgelegde leveringsverplichtingen, kosten en risico's verdelen. Ze regelen niet de kwaliteit van het kledingstuk, de betalingsvoorwaarden of de eigendomsoverdracht. Vermeld de afgesproken regel, de genoemde plaats en de editie, en controleer hoe transport, verzekering en douanetaken zijn verdeeld.

OEM

Original equipment manufacturer. In de kledingbranche staat de term meestal voor productie naar het ontwerp of de specificatie van de inkoper. Het gebruik verschilt, en de term zegt op zichzelf niets over merk, inkoop van materialen of eigendom. Geef aan welke gegevens u heeft en welke ontwikkeling nodig is, en leg verantwoordelijkheden en goedkeuringen vast in de order.

ODM

Original design manufacturer. De term wordt meestal gebruikt als de leverancier het productontwerp aanlevert of mee ontwikkelt. Het kan om ontwikkeling of aanpassing gaan, niet alleen om een bestaand model met een ander etiket. Spreek af welk werk is inbegrepen, hoe de ontwerprechten liggen, welk hergebruik is toegestaan en welke samples moeten worden goedgekeurd. Snelheid en exclusiviteit zijn niet vanzelfsprekend.

Private label

Goederen die het ene bedrijf maakt en een ander bedrijf onder zijn eigen merk verkoopt. Het product kan speciaal ontwikkeld zijn of een aangepast bestaand ontwerp. Een eigen etiket alleen zegt niets over exclusiviteit. Spreek af wie verantwoordelijk is voor ontwerp, inkoop, merkvormgeving, verplichte productinformatie en verpakking.

Full package

Een commerciële afspraak die meestal de inkoop van materialen en de productie van de kleding omvat. De precieze omvang verschilt, en de term betekent niet dat elke bewerking in eigen huis gebeurt. Noem de ontwikkeling, materialen, productie, tests, verpakking en levering die inbegrepen zijn, en wat de inkoper zelf moet aanleveren.

CMT (cut, make, trim)

Cut, make and trim, in het Nederlands vaak loonconfectie: een productieafspraak waarbij de inkoper meestal de materialen levert en de fabriek het knip-, naai- en afwerkwerk doet. Wie patronen, fournituren en afwerking verzorgt, verschilt per afspraak. Leg per aangeleverd onderdeel vast hoeveel er komt, in welke staat en wanneer, en wie verantwoordelijk is voor tekorten of ongeschikte materialen.

White label

Meestal een bestaand product dat aan meerdere bedrijven wordt aangeboden om onder hun eigen merk te verkopen. Dat kan de ruimte om u te onderscheiden beperken, maar welke wijzigingen en welke exclusiviteit mogelijk zijn, hangt af van de commerciële afspraken. Leg vast om welk product het precies gaat en welke aanpassingen, etiketten en rechten gelden. De term zelf regelt dat niet.

Uitbesteding

Een deel van het overeengekomen werk laten uitvoeren door een andere organisatie. Uitbesteding kan specialistische kennis inbrengen, maar betekent ook dat materialen of instructies worden doorgegeven. Spreek af om welke bewerking het gaat, waar die plaatsvindt, welke kwaliteitscontroles gelden, hoe vertrouwelijkheid is geregeld en of er een goedkeuringsplicht geldt. Leg in de overeenkomst vast wie verantwoordelijk is voor de afgewerkte order.

Capaciteit

De hoeveelheid werk die een fabrikant onder bepaalde omstandigheden in een periode kan uitvoeren. Capaciteit hangt af van hoe complex het kledingstuk is, van de beschikbare middelen en van de lopende opdrachten. Vraag of er ruimte is voor uw product op uw datum. Aantallen medewerkers of machines leggen nog geen plek in de productieplanning vast.

Nabestelling

Een nieuwe order voor een model dat eerder is geleverd. Bij een nabestelling kan goedgekeurd werk opnieuw worden gebruikt, maar materialen, ontwerp, aantallen en commerciële voorwaarden kunnen veranderd zijn. Geef de vorige referentie en de wijzigingen duidelijk op, en stem vóór de vrijgave het actuele minimum, de prijs, de benodigde samples en de planning af.

Verpakken in dozen

Goederen volgens een afgesproken verdeling in verzenddozen pakken. Dat heeft invloed op het tellen, de bescherming en de ontvangst, zeker bij sets of meerdere bestemmingen. Spreek de inhoud per doos af, de regels voor gemengde maten, de doosaanduidingen, de maximale afmetingen en het maximale gewicht, en de paklijst. Ga er niet van uit dat elke doos één maat bevat.

Zakje (polybag)

Een plastic zak voor één kledingstuk, een set of een andere afgesproken eenheid. Het zakje kan de inhoud beschermen en herkenbaar maken, maar is op zichzelf nog geen volledige verpakkingsspecificatie. Leg materiaal, sluiting, inhoud per eenheid en etiketten vast, en eventuele eisen van de afzetmarkt aan verpakking of waarschuwingen.

Barcode (EAN)

Een machineleesbaar symbool uit de EAN/UPC-familie dat een code zoals een GTIN bevat. Het symbool en de productgegevens staan los van elkaar, en een correcte scan kan toch het verkeerde kledingstuk aanwijzen. Controleer of de gegevens geautoriseerd zijn en leg de koppeling per variant vast, met de drukeisen en een eventuele verplichte verificatie.

Paklijst

Een document dat de goederen en verpakkingseenheden in een zending beschrijft. Met een paklijst kunt u aantallen controleren en artikelen bij ontvangst terugvinden, maar de lijst moet dan wel de echte verdeling weergeven. Controleer doosaanduidingen, inhoud, totalen en waar nodig gewichten of afmetingen, en ga na of de lijst overeenkomt met de etiketten en de handelsdocumenten.

Ontvangstdatum (in-hand date)

De datum waarop de goederen fysiek op het gewenste ontvangstpunt moeten zijn. Dat is iets anders dan de datum waarop ze in de fabriek gereed zijn. Moeten de goederen nog worden gesorteerd of uitgedeeld, dan moet de ontvangst soms ruim vóór een evenement liggen. Vermeld adres en doel, reken tijd in voor het werk na ontvangst en leg de transportaannames vast in de planning.

Terugrekenplanning

Een planning die terugrekent vanaf de vereiste ontvangst- of gebruiksdatum, langs de betrokken taken en afhankelijkheden. Zo ziet u wanneer ontwikkeling, goedkeuringen en productie aan de beurt moeten zijn. Werk met bevestigde tijden en vul geen algemene doorlooptijden in. Zet de tijd voor beoordeling en transport apart in de planning en houd de reservetijd zichtbaar.

Van begrip naar bruikbare briefing

Gebruikt een leverancier of klant een ander woord, schrijf dan op wat u bedoelt en voeg waar het helpt een schets, referentie of maat toe. Zo kan ‘jersey’ in het Engels een kledingstuk of een stof zijn, en betekent ‘vest’ in de ene markt iets anders dan in de andere. De afbeelding en de specificatie moeten die dubbelzinnigheid wegnemen.

In de kennisbank vindt u praktische werkbladen en uitgebreidere gidsen. Wilt u een product bespreken, stuur ons dan uw idee of referentie, met het geschatte aantal, het ontwerp dat u al heeft, de bestemming en de datum. Geef ook aan bij welke details u hulp wilt bij de keuze.

Offerte aanvragen